"Gdyby opłynięcie przylądka Horn - najdalej wysuniętego na południe punktu Ameryki Południowej - porównać do wejścia na Mount Everest, to pokonanie Przejścia Północno-Zachodniego może być żeglarskim K2" - Dominik Bac, współautor i organizator Wyprawy.

Przejście Północno-Zachodnie - Northwest Passage - to morska droga z Europy do wschodniej Azji prowadząca przez Morze Arktyczne wzdłuż północnych wybrzeży Ameryki Północnej. Obejmuje blisko 5 000 mil morskich i przebiega przez wciąż słabo poznane, skute wiecznym lodem i niemal bezludne tereny położone za kołem podbiegunowym. Każda zatoka, cieśnina, czy wyspa w rejonie Przejścia posiada swoją odrębna, niesamowitą i często tragiczną historię śmiałków, którzy próbowali ujarzmić te niegościnne tereny. Pokonanie trasy Przejścia Północno - Zachodniego jest uważane za światowej klasy dokonanie żeglarskie.

Historia odkryć Przejścia Północno-Zachodniego

Pierwszym, który poszukiwał Przejścia Północno-Zachodniego był John Cabot, a następnymi m. in. Martin Frobisher, John Davis i Henry Hudson. XIX wiek otwiera najintensywniejszy okres poszukiwań drogi przez północne cieśniny Kanady. W pokonywaniu przejścia biorą udział znani i nieustępliwi odkrywcy - Parry szuka drogi od południa przez Zatokę Hudsona, a John Ross nie zniechęca się niepowodzeniami i w czasie ostatniej wyprawy, gdy jego statki zostają zmiażdżone przez lód, spędza cztery zimy w Arktyce. W 1845 roku na podbój Przejścia wyrusza najsłynniejsza, a zarazem najmniej poznana i najtragiczniejsza z wypraw. Dwa statki - "Erebus" i "Terror" - pod dowództwem Johna Franklina na zawsze znikają w arktycznej ciszy. Niestrudzona w wysiłkach Lady Franklin wysyła kolejne wyprawy w poszukiwaniu rozbitków. Dopiero po 10 latach zostają odnalezione pierwsze dowody tragicznych losów załóg Franklina - tym razem Arktyka zbiera okrutne żniwo ponad 130 żeglarzy.

Northwest Passage - mapa poglądowa (szlaki oznaczone czarną linią)

Przejście Północno-Zachodnie jako pierwszy - w latach 1903/1906 - przebył Roald Amundsen na statku Gjöa płynąc od Grenlandii poprzez Cieśninę Lancaster do południowo-wschodniego wybrzeża Ziemi Króla Williama, gdzie zimując prowadził badania i obserwacje magnetyzmu ziemskiego i ustalił położenie północnego bieguna magnetycznego. W 2006 roku minęło dokładnie 100 lat od pionierskiego przebycia tej trasy przez Amundsena.

Ponowne pełne przejście nastąpiło dopiero 40 lat później, w okresie II wojny światowej. Trasę z Pacyfiku na Atlantyk pokonał wtedy szkuner patrolowy Kanadyjskiej Policji Konnej "Św.Roch" pod dowództwem Henry Larsena.

Northwest Passage - historyczne szlaki: (1) Typowa trasa; (2) Roald Amundsen: pierwsze przejście; (3) St. Roch: pierwsze przejście z zachodu na wschód; (4) St. Roch: droga północna; (5) Wyprawa Franklina (przerwana); (6) Sir William Edward Parry (przerwana); (7) Robert McClure (udowodnienie istnienia drogi)

W drugiej połowie XX wieku nadal niewiele jednostek przechodziło całą trasę Przejścia. Były to najczęściej lodołamacze obsługujące transport arktyczny lub okręty i statki specjalne. Pierwszym jachtem, który przepłynął z Atlantyku na Pacyfik przez Przejście Północno-Zachodnie był holenderski kecz "Willywaw" prowadzony przez Williama de Roosa w 1977 roku.

Polacy na Przejściu Północno-Zachodnim

W 1975 roku do Cieśniny Lancaster wpływa "Gedania" z kpt. Dariuszem Boguckim - załoga jest przygotowana do forsowania przejścia, panują dobre warunki lodowe i sprzyjająca pogoda. Niestety w forcie Resolute, władze kanadyjskie odmawiają jachtowi "zza żelaznej kurtyny" pozwolenia na przejście dalej - Gedania musi zawrócić.

W latach 1985-88 przejście zdobywa wyprawa na jachcie "Vagabond II", organizowana prze Janusza Kurbiela - żeglarza polarnego polskiego pochodzenia. W wyprawie uczestniczą też dwaj słynni polscy żeglarze: Ludomir Mączka - "Ludojad" i Wojtek Jacobson. To właśnie oni wyprowadzają jacht i stają się pierwszymi Polakami, którzy przepłynęli Przejście. Dodatkowo "Vagabond II" jest pierwszym jachtem, który pokonał Przejście z zachodu na wschód i trzecim jachtem w historii, który zdobył Northwest Passage w ciągu jednego sezonu.

W 1993 w, rejsie jachtu "Dagmar Aaen" uczestniczy Henryk Wolski. Mimo trudnych warunków lodowych wyprawa kończy się powodzeniem i Przejście zostaje pokonane w ciągu jednego sezonu. Henryk Wolski kontynuuje podróże polarne. W 2002 roku przepływa Przejście Północno-Wschodnie i rok później zamyka klamrę wokół Arktyki, jako pierwszy Polak i szósty człowiek na Ziemi.